Αρχεία Ιστολογίου

Το Αλάτι Της Γης – 25η Μαρτίου (Λύκειο Ελληνίδων Αθηνών)

Advertisements

ΤΟ ΑΛΑΤΙ ΤΗΣ ΓΗΣ – Πόντος

Η ΕΚΠΟΜΠΗ »Το αλατι της γης» ΦΙΛΟΞΕΝΕΙ
ΤΟΝ ΣΥΛΛΟΓΟ ΠΟΝΤΙΩΝ »ΑΡΓΟΝΑΥΤΑΙ ΚΟΜΝΗΝΟΙ»
Ο εθνομουσικολόγος και καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Λάμπρος Λιάβας, παρουσιάζει κάθε Κυριακή στις 13.00 τον πλούτο, την ποικιλία και την εκφραστικότητα της μουσικής μας κληρονομιάς, μέσα από τα τοπικά μουσικά ιδιώματα αλλά και τη σύγχρονη δυναμική στο αστικό περιβάλλον της μεγάλης πόλης.
ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΠΛΑΙΣΙΩΣΟΥΝ ΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΙΟΤΖΙΔΗΣ
Ο οποιος θα τιμηθει με ειδικο αφιερωμα ως ενας απο τους 20 μεγαλυτερους Ελληνες σολιστες

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ
ΑΝΕΣΤΗΣ ΙΩΑΚΕΙΜΙΔΗΣ

Λυρα
ΗΛΙΑΣ ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ

Αγγειο ( Τουλουμ )
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ

Νταουλι
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΤΣΑΤΣΟΣ

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ 15/1/2012

Το Αλάτι της Γης «Πολίτικο γλέντι ~ Σ. Σινόπουλος»

Η εκπομπή μας προσκαλεί σ’ ένα αφιέρωμα στην πλούσια και πολύμορφη μουσική και χορευτική παράδοση των Ελλήνων της Πόλης.
Στο πρώτο μέρος, ο Λάμπρος Λιάβας υποδέχεται στο Μουσείο Λαϊκών Οργάνων δύο κορυφαίους δεξιοτέχνες: τον Σωκράτη Σινόπουλο και τον Χρίστο Τσιαμούλη. Μιλά μαζί τους για τους Ρωμιούς συνθέτες και τους ονομαστούς δεξιοτέχνες της Πόλης, για την προσωπική τους σχέση με αυτή την παράδοση, καθώς και για τα δύο μουσικά όργανα που συνθέτουν τη «ρωμέικη ζυγιά», την πολίτικη λύρα και το πολίτικο λαγούτο. Μαζί τους και η Κατερίνα Παπαδοπούλου, που τραγουδά γνωστά κι αγαπημένα, αλλά και άγνωστα, τραγούδια από την Πόλη και την Προποντίδα. Στο μουσικό σχήμα συμμετέχουν επίσης ο Στρατής Ψαραδέλλης με πολίτικη λύρα και πολίτικο λαγούτο και ο Βαγγέλης Καρίπης στα κρουστά.
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής, η παρέα μεγαλώνει γύρω από τα τραπέζια σ’ ένα δυναμικό πολίτικο γλέντι, όπου έρχονται να προστεθούν και οι χοροί: πολίτικα συρτά, χασάπικα και χασαποσέρβικα (που συνεχίζουν την παράδοση της βυζαντινής συντεχνίας των «μακελάρηδων»), μπάλοι, ζεϊμπέκικα και αντικριστοί-καρσιλαμάδες. Μαζί και βυζαντινά αφηγηματικά τραγούδια δίπλα σε αμανέδες και δυτικότροπες καντάδες και λαϊκά βαλσάκια, αποτυπώνοντας τον πολυεθνικό-πολυπολιτισμικό χαρακτήρα της Κωνσταντινούπολης. Συμμετέχουν μέλη από την Ομάδα Ελληνικού Λαϊκού Χορού του Πολιτιστικού Οργανισμού του Δήμου Καλλιθέας, με την επιμέλεια του Βασίλη Καρφή.

Το Αλάτι της Γης – Το Πάσχα του Καλοκαιριού

Το Αλάτι της Γης – Οι Μουσικές Του Μπερντέ

Το Αλάτι της Γης γιορτάζει την Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής μ’ ένα ξεχωριστό αφιέρωμα στην ελληνική «λαϊκή όπερα», στη μουσική παράδοση του θεάτρου σκιών!

Ο λόγος, το τραγούδι, η μουσική και ο χορός παίζουν σπουδαίο ρόλο στη δράση του θεάτρου σκιών, όπου παρελαύνουν και συνυπάρχουν οι γεωγραφικές περιοχές και όλα τα μουσικά είδη του Ελληνισμού αλλά και των γειτονικών μας λαών: τα τσάμικα του Μπαρμπαγιώργου, οι καντάδες του Σιορ-Διονύσιου, τα ρεμπέτικα του Σταύρακα, οι πόλκες του Χατζηαβάτη, οι μαντινάδες του Κρητικού, οι αμανέδες του Πασά και του Βεληγκέκα, τα σεφαραδίτικα του Εβραίου, τα δυτικά εμβατήρια, τα χασαποσέρβικα και οι καλαματιανοί… Παράλληλα ο παραδοσιακός καραγκιοζοπαίχτης αλλάζει φωνές και ηχοχρώματα σαν ηθοποιός και τραγουδιστής όπερας μαζί, ενώ είναι ένας πολυμήχανος εφευρέτης ήχων, δημιουργώντας έναν ολόκληρο ηχητικό κόσμο.

Στην παράδοση του ελληνικού θεάτρου σκιών υπήρξαν σημαντικοί επαγγελματίες τραγουδιστές και οργανοπαίκτες που συνόδεψαν ζωντανά τις παραστάσεις και στη μνήμη τους είναι αφιερωμένη αυτή η εκπομπή. Ειδικότερη αναφορά γίνεται στον Κώστα Καράμπαλη, τραγουδιστή του Αντώνη Μόλλα, και στους γιούς του Σπύρο και Θέμη Καράμπαλη που ήταν οι τελευταίοι «τραγουδιστές του μπερντέ».

Για τον μαγικό «ήχο του Καραγκιόζη» ο Λ. Λιάβας συνομιλεί με τον Μιχάλη Ιερωνυμίδη, έναν από τους σημαντικότερους ερευνητές και συγγραφείς του λαϊκού θεάτρου σκιών.
Τα πιο αντιπροσωπευτικά κομμάτια του γοητευτικού αυτού ρεπερτορίου ζωντανεύουν από μια μεγάλη ορχήστρα με εκλεκτούς δεξιοτέχνες, με την επιμέλεια του Γιώργου Κωτσίνη. Συμμετέχουν οι τραγουδιστές Νίκος Χαλδαιάκης και Βασίλης Κολοβός και οι μουσικοί:
Γιώργος Κωτσίνης (κλαρίνο, φλογέρα), Μανώλης Κόττορος (βιολί), Κλέαρχος Κορκόβελος (τσίμπαλο), Κώστας Μήτσιος (λαγούτο, κιθάρα, μπουζούκι, μαντολίνο, τραγούδι), Βασίλης Τριάντης (λαγούτο), Μάνος Γρυσμπολάκης (ακορντεόν, τραγούδι), Κώστας Μερετάκης (κρουστά), Θόδωρος Κουέλης (μπάσο) Παντελής Πασχαλίδης (τρομπόνι) και Μανώλης Δημητρόπουλος (τρομπέτα). Επίσης παίρνει μέρος το κρητικό μουσικό σχήμα «Γιάλα» με τους: Γιάννη Χίνο (κιθάρα, τραγούδι), Αλέξανδρο Ιερωνυμίδη (κρητική λύρα, τραγούδι) και Έκτορα Κυριάκου (λαγούτο, τραγούδι). Βοηθός του καραγκιοζοπαίχτη είναι ο Απόστολος Γραβάνης.
Στην παρέα συμμετέχουν και δυο νεανικές ομάδες χορευτών: από το Λύκειο των Ελληνίδων της Αθήνας (με την επιμέλεια της Αθηνάς Συναρέλλη) και από τον Πολιτιστικό Οργανισμό του Δήμου Καλλιθέας (με την επιμέλεια του Βασίλη Καρφή). Oι χοροί και τα τραγούδια από τον μπερντέ περνούν στα τραπέζια και την πίστα με τη διάθεση να ανεβαίνει, τιμώντας τη Γιορτή της Μουσικής μέσα από ένα ξεχωριστό «Αλάτι της Γης».

Το Αλάτι της Γης – Ικαριώτικο Γλέντι

Το Αλάτι της Γης μας προσκαλεί σ’ ένα μουσικό ταξίδι στην Ικαρία, αναζητώντας το «μυστικό» της …μακροζωίας των κατοίκων του νησιού!

Η Ικαρία, στο σταυροδρόμι ανάμεσα σε Μικρά Ασία και Κυκλάδες, Βορειοανατολικό Αιγαίο και Δωδεκάνησα, συνταιριάζει στοιχεία απ’ αυτές τις περιοχές σε ένα ξεχωριστό τοπικό ιδίωμα, μια δυναμική και πολύμορφη μουσική και χορευτική παράδοση.
Στο πρώτο μέρος της εκπομπής, ο Λάμπρος Λιάβας υποδέχεται στο Μουσείο Λαϊκών Οργάνων δυο δεξιοτέχνες Ικαριώτες μουσικούς: τον Νίκο Φάκαρο με το βιολί του και τον Ηλία Μαυρίκη με το λαγούτο του. Μιλούν για την τοπική παράδοση, για τους παλιούς λαϊκούς οργανοπαίκτες και παίζουν αντιπροσωπευτικά κομμάτια που δείχνουν τις διαφορετικές επιρροές στη μουσική του νησιού.
Στο δεύτερο μέρος, η παρέα μεγαλώνει γύρω από τα τραπέζια, με μια πρόσκληση σ’ ένα δυναμικό καριώτικο γλέντι. Στην ομάδα έρχονται να προστεθούν η Ρίτσα Ποζιού με το τραγούδι, ο Παναγιώτης Βέργος με το σαντούρι του και ο Γιάννης Πολίτης με την τσαμπουνοφυλάκα, καθώς και μέλη του δραστήριου Πανικάριου Συλλόγου «Άρτεμις Ταυροπόλος» με την επιμέλεια του Βασίλη Μεσσαριτάκη.

Στο χορευτικό γλέντι κυριαρχεί ο περίφημος ικαριώτικος χορός και παρουσιάζονται οι διαφορετικές τοπικές του παραλλαγές (τσαμούρικος, συμπεθέρα, περαμαρίτικος, ραχιώτικος). Ακολουθούν οι υπόλοιποι χοροί που δίνουν τον τόνο στα ονομαστά καριώτικα πανηγύρια: συρτός και μπάλος, καρσιλαμάς και ζεϊμπέκικος, σούστα αλλά και δυτικοί «αγκαλιαστοί» χοροί, όπως το λαϊκό βαλς, το ταγκό και το …φοξ ανγκλέ! Ξεχωριστή νότα δίνουν και οι τοπικοί μιμικοί χοροί «τράτα» και «σκάντζα ντάμα», καθώς και το «πιπέρι» που κλείνει μέσα στη γενική ευθυμία το καριώτικο γλέντι.
Για την ιστορία του νησιού μιλάει ο φιλόλογος Σήφης Στενός, για τους χορούς ο Βασίλης Μεσσαριτάκης, για τη μακροζωία των κατοίκων η Αργυρώ Πουργέζη και για τις δραστηριότητες του Συλλόγου ο πρόεδρος Γιώργος Φωκιανός και η Αναστασία Δεμερτζή. Παράλληλα γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην τοπική γαστρονομία, μέσα από φαγητά και γλυκά που ετοίμασε το «Ζεύκιν» και παρουσιάζει ο Μάριος Καλαμπόγιας.
Η εκπομπή είναι αφιερωμένη στην επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση της Ικαρίας (17 Ιουλίου 1912).

Ένα ξεχωριστό «Αλάτι της Γης», με τη δύναμη και τη γοητεία της καριώτικης μουσικής παράδοσης σε συνδυασμό με την εμπειρία του τοπικού λαϊκού γλεντιού και την υπόσχεση για αντάμωμα στα καλοκαιρινά πανηγύρια!

Έρευνα-παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας
Σκηνοθεσία: Γιάννης Μαράκης
Καλλιτεχνική επιμέλεια: Σοφία Σπυράτου.
Παραγωγή: GV Rroductions

Το Αλάτι της Γης – Ελληνόφωνοι της Κάτω Ιταλίας

Το Αλάτι της Γης μας προσκαλεί σ’ ένα ταξίδι στα Ελληνόφωνα χωριά της Κάτω Ιταλίας.
Ο Λάμπρος Λιάβας (μαζί με τον Νίκο Διονυσόπουλο) ήταν από τους πρώτους που ασχολήθηκαν με τη μουσική παράδοση των Ελληνοφώνων, στις αρχές της δεκαετίας του 1980, κάνοντας γνωστά στο πανελλήνιο τα τραγούδια και τους χορούς τους μέσα από την έκδοση του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος «Η Ελληνική Μουσική παράδοση στην Κάτω Ιταλία — Ελληνόφωνοι, Αλβανόφωνοι».
Στα ίδια χώματα της «Μεγάλης Ελλάδας» (Magna Graecia) όπου άκμασαν οι αρχαίες ελληνικές αποικίες, η «Γκρεκάνικη» παράδοση επιβιώνει στις μέρες μας σε δυο ξεχωριστές περιοχές: στην Απουλία-Σαλέντο και στην Καλαβρία, με διαφορετικές διαλέκτους, τοπικές παραδόσεις, τραγούδια, μουσικές και χορούς.

Η εκπομπή υποδέχεται ένα από τα πιο παλιά και αντιπροσωπευτικά συγκροτήματα των Ελληνόφωνων του Σαλέντο, το «Arakne Mediterrannea» που διευθύνει η Ima Gianuzzi, εξαιρετική τραγουδίστρια, χορεύτρια και ερευνήτρια της μουσικοχορευτικής παράδοσης των Ελληνοφώνων. Στην παρέα προστίθενται και οι «Encardia», μια ομάδα από ταλαντούχους Έλληνες μουσικούς (Κώστας Κωσταντάτος, Βαγγέλης Παπαγεωργίου, Μιχάλης Κονταξάκης, Ναταλία Κωτσάνη και Αναστασία Δουλφή), που από το 2005 ασχολούνται αποκλειστικά με τη μουσική του ιταλικού Νότου και την προβάλουν μέσα από τη δισκογραφία και τις εμφανίσεις τους.

Παρουσιάζονται παλαιά τραγούδια στο «γκρίκο», την ελληνική διάλεκτο της Κάτω Ιταλίας, καθώς και νεότερες μπαλάντες που αναφέρονται στη σύγχρονη πραγματικότητα με κορυφαίο το πρόβλημα της μετανάστευσης. Ανάμεσά τους και τα τραγούδια του Franco Corliano από το χωριό Calimera του Σαλέντο, με πιο χαρακτηριστικό το «Κλάμα της γυναίκας του εμιγκράντου», γνωστό στην Ελλάδα ως «Άντρα μου πάει».

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον τελετουργικό χορό της «ταραντέλα-πίτσικα», που πήρε το όνομά της από την ελληνική αποικία του Τάραντα και συνδέεται με μιαν αρχαιότατη παράδοση, μορφή μουσικού εξορκισμού-χοροθεραπείας! Τα μέλη του συγκροτήματος «Arakne Mediterrannea» παρουσιάζουν διαφορετικές παραλλαγές του χορού, καρπό συστηματικής επιτόπιας έρευνας, ενώ συμμετέχει και μια ομάδα από χορευτές-μαθητές στα σεμινάρια της ταραντέλας που πραγματοποιούν οι «Encardia».

Παράλληλα, γίνεται αναφορά στην ιστορία, τη γλώσσα, τις επαφές με την Ελλάδα και τις προσπάθειες των Ελληνόφωνων να διατηρήσουν την ταυτότητα και τον πολιτισμό τους στην εποχή της παγκοσμιοποίησης.

Έρευνα-παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας
Σκηνοθεσία: Γιάννης Μαράκης
Καλλιτεχνική επιμέλεια: Σοφία Σπυράτου.
Παραγωγή: GV Rroductions